Football

Nouri en Frenkie prachtig ontworpen. Door een PSV’er.

CURATOR

+

Twee covers met Ajacieden in de hoofdrol. En allebei spetterend mooi. De één: Abdelhak Nouri als jeugdvoetballer op de voorkant van het nieuwste boek van sportjournalist Henk Spaan. De ander: Frenkie de Jong als stripheld op de voorkant van Volkskrant Magazine. Coverjunkie én PSV’er Jaap Biemans – art director van Volkskrant Magazine – is verantwoordelijk voor beiden. Een gesprek. 

Schermafbeelding 2018-11-06 om 08.47.44
nouro test

De definitieve versie van de cover.

Jaap, laten we beginnen met de cover van het boek van Henk Spaan. Die schreef een prachtig boek over Nouri, de jonge Ajax-belofte wiens carrière helaas ruw onderbroken werd toen hij in de zomer van 2017 tijdens een oefenwedstrijd in elkaar zakte en daar ernstige hersenschade aan overhield. Wanneer klopte Spaan bij je op de deur? En met welk verzoek? 

“Cold chills toen Henk me belde, mooi om mee te werken aan zo’n tribute. Die PSV Ajax rivaliteit, waar ik overigens graag aan mee doe, is gekkigheid bij het koffieapparaat. Wat hier gebeurd is, overstijgt het voetbal met zijn rare vijandigheden. Wat een drama voor Nouri en zijn familie. Ze hadden een prachtig leven voor zich met lekker voetballen en zijn familie die dan op de tribunes alles kan bekijken, maar dat is nu helaas anders.”

“Henk belde me paar maandjes geleden, toen was ie al bezig met het boek.  Ik ken hem een beetje omdat we nauw samengewerkt hebben met het restylen van Hard Gras. Eén van de leukste bladen én een van de leukste ontwerpen die ik gemaakt heb; niet über gestyled maar juist tot de essentie van het voetbal teruggebracht, en met alle beperkingen van het formaat en budgetten gemaakt.”

“Ik wist vrij snel wat ik wilde ontwerpen. Die traan moest erin, een gestyleerde traan in Ajax kleuren. Niet nadrukkelijk aanwezig maar op de achtergrond. Mijn favoriete ontwerp zat in een paar andere ontwerpjes waar ik het scanderen van Nouri Nouri Nouri wilde benadrukken. Geen punt hoor, mijn ontwerpen maak ik altijd in overleg, ik ben niet AiWeiWei, met de uiteindelijke keuze kon ik goed leven. De kleuren werken heerlijk. Boekomslagen in het algemeen zou ik wel wat heftiger willen maken. Het is in de boekwinkel wel te braaf.”

fav schets
schets88

Is er een verschil – voor jou als art-director – wanneer je een opdracht krijgt die emotioneel zwaar geladen is, in vergelijking met covers die een vrolijke boodschap in zich dragen? 

“Niet zoveel om eerlijk te zijn. Ik probeer het zo te maken dat het opvalt. Dat mensen het als eerste gaan lezen, het als eerste oppakken boven alle andere bladen, telefoons en kopjes koffie. Ik benader de onderwerpen abstract, al was het bij Nouri wat lastig. In dit geval wilde ik natuurlijk ook iets maken waar de familie blij van zou worden.”

Dat brengt ons bij de 21-jarige Frenkie de Jong, die nog maar kort geleden met Nouri een zinnenprikkelend middenveld vormde bij Jong Ajax. In het Volkskrant Magazine staat een verhaal waarbij verslaggever John Schoorl langs gaat in Arkel, het stadje waar De Jong opgroeide. Schoorl schetst een beeld van een doodgewone jongen, uit een doodgewoon gezin, die ondanks een vermeend prijskaartje van 80 miljoen euro ook van plan is om doodgewoon te blijven. Voor jou een heel andere uitdaging dus dan bij Nouri… wat wilde jij communiceren? 

“Ook hier was ik redelijk snel uit hoor. Bij voetballers is een exclusieve fotoshoot vaak uitgesloten, ze zeggen in eerste instantie wel dat het kan maar uiteindelijk gaat het nooit door. Wie daar voor verantwoordelijk is? Zucht, de woordvoerders, tja, dat zijn grote eikels. Die frusteren alles en zijn het contact met de echte wereld kwijt, plastic mensen. Ik heb het al tien keer meegemaakt. Ook hier, Frenkie wilde echt meewerken, belde zijn moeder  op of het een leuk gesprek was toen de journalist bij haar aan tafel zat. Iedereen blij, mooi verhaal gemaakt maar een ziedende woordvoerder die zich moet laten gelden? Kortom; ik heb nooit gedacht dat de shoot doorging ondanks de beloftes in het beginstadium. Ik wacht daar niet eens op en verzin wel wat anders. Omdat Frenkie zo Hollands overkomt en omdat ie ook echt lijkt op Kick Wilstra was mijn opzet zo gemaakt. Sjakie en zijn wondersloffen, Roel Dijkstra, Appie Happie, koningen zijn dat. Ik ben een voetballiefhebber en ken de klassieke voetbaluitingen, ik heb bijvoorbeeld prachtige voetbalplaatjes uit de jaren ’40 in mijn kast liggen. Maar ook een gesigneerde foto van Faas Wilkes , en het summum; een compleet Panini-album uit 1974,  met handtekeningen van Cruijff, Michels en Rensenbrink.”

kickwisltra

Kick Wilstra werd je inspiratie. Voor wie het niet meer weet: wie is Kick Wilstra en waarom past die stijl Frenkie de Jong als gegoten? 

“Kick komt uit de jaren ’40 en was naast een hele goede voetballer ook een held en ging achter inbrekers aan. Frenkie past erin omdat de naam Frenkie alleen al zo Hollands is. Maar ook zijn blonde haren, lichaamshouding en brutaliteit lenen er zich voor om een stripheld te zijn. Jammer dat ie bij Ajax speelt, voor hem  trouwens ook want bij PSV had ie nog wat prijzen kunnen winnen voordat ie naar het buitenland vertrekt haha.”

‘Teken het onhandig asjeblieft’ vroeg je illustrator Yvonne Kroese. Zijn er meerdere versies geweest voor dit eindresultaat? 

“Om eerlijk te zijn was dat meteen goed. Hoewel, nu ik erover nadenk is zijn hoofd wel overgedaan. (zie afbeelding onder, red.). Yvonne kan dit zo goed, dat is een illustratrice die alle stijlen beheerst. Met haar erbij kan ik met een gerust hart doorgaan met de rest van het magazine.”

frenkie met ander hoofd

Eerdere versie van Frenkie-cover. In de definitieve versie (zie boven) is het hoofd aangepast.

Twee Ajacieden, terwijl je een PSV’er bent. Komt er nog eens een PSV-cover? 

“Ja dát zou ik nou eens leuk vinden! Skiete Willie is mijn jeugdheld. Wat een man is dat, Willie van der Kuijlen had zoveel talent zoveel goals en sprak Johan Cruijff tegen in zijn hoogtijdagen, heerlijk! Ik heb overigens een voorliefde voor anti-helden; Robbie Rensenbrink, Harry Lubse, Dick Nanninga, Frank Kramer…”

Je hebt ook voetbal-covers ontworpen die het uiteindelijk niet gehaald hebben….? 

“Dat klopt. Dat was wel jammer, want die waren wel koning.  Eentje met Henk, Matthijs, Marcel en Hugo in een pose van Paul Huf. En eentje met Wim Kieft.”

(lees verder onder afbeeldingen)

Schermafbeelding 2018-11-06 om 09.12.17 Schermafbeelding 2018-11-06 om 09.11.58

“Die Huf-foto was hilarisch. Gemaakt door Carli Hermès. Moeilijke pose en voordat ie genomen werd waren de jongens al bezig wie er door de knieën moest, pijnlijke houding hè. Na veel gesteggel werd dat Marcel van Roosmalen, het groentje van het stel. Carli had ook een bal meegenomen dus er werd lustig op los getikt in een chique hotel aan de grachtengordel. De shoot hoorde bij het nummer gemaakt voorafgaande aan het WK 2012. Dat deden we samen met Hard Gras, het leek me mooi deze foto erbij te laten maken en lang was dat mijn favoriet maar omdat we uiteindelijke een algemene voetbalcover wilde (en niet specifiek een verhaal) werd het die met de Panini-afbeeldingen (zie onder, red.). Vond ik ook een mooie want daar staat maarliefst negen keer het logo op, haha. En mijn voorliefde voor Panini werd bevredigd.”

Schermafbeelding 2018-11-06 om 09.39.40

“Waarom de cover met Wim Kieft niet doorging, weet ik niet meer. Het was wel een superfoto van Oof Verschuren. Ook grappig was een cover met Phillip Cocu (zie onder, red.). Leek mij wel slim gevonden omdat ik ook hier – net zoals bij Frenkie – vermoedde dat de shoot niet door zou gaan. Uiteindelijk poseerde Phillip wel maar alleen in pak. “Ik zit niet in de mode,” was zijn antwoord toen ik vroeg of ie zijn Oranje en PSV-shirt aan wilde doen. Maar prima, ik had conceptje bedacht waar ik zijn hulp niet 100% bij nodig had. De stagiaire fungeerde als stand-in en cover klaar. Totdat ik het aan zijn woordvoerder liet zien, die ontplofte want de shirtsponsor stond er niet op. Ik had een PSV-shirt gekozen uit de tijd dat Cocu zelf nog speelde. Haha! Dat shirt kwam uit mijn eigen collectie trouwens. Maar dat argument snapte ik wel. Gewoon helemaal geen rekening mee gehouden. Maar dit wilde ik graag oplossen. Daar heb ik dus nog als een dolle een andere uitsnede gemaakt waar dat minder opvalt. Uiteindelijk was iedereen blij met deze cover. Ik ook. Het knalt er wel uit zo.”

Schermafbeelding 2018-11-06 om 09.41.45

Jaap Biemans is een design studio in Amsterdam. Zijn werk is beloond met SPD Awards, Prix de C’oeuvre’s, ADCN lampen. Biemans is door Mercurs gekozen tot art-director van het jaar 2017. Momenteel werkt hij als art-director van Volkskrant Magazine. Hij woont in Amsterdam. Biemans is ook de man achter de website coverjunkie.com, een online verzameling van de beste tijdschrift covers van over de hele wereld. 

Jaap2